Mục lục [Ẩn]
- 1. Marketing gimmick là gì?
- 2. Tại sao các chiến lược chiêu trò - Marketing Gimmick ngày càng phổ biến?
- 3. Cách thức hoạt động của Marketing Gimmick
- 4. Phân biệt chiến lược Marketing Gimmick hợp lệ và vi phạm
- 4.1. Các hình thức marketing gimmick hợp lệ
- 4.2. Các hình thức marketing gimmick vi phạm và dễ bị cấm
- 5. 8 loại chiến lược chiêu trò Marketing Gimmick gây ấn tượng mạnh với khách hàng
- 5.1. Quảng cáo sáng tạo
- 5.2. Khuyến mãi bất ngờ
- 5.3. Sản phẩm phiên bản giới hạn (Limited Edition)
- 5.4. Bao bì và thiết kế độc đáo
- 5.5. Cuộc thi và mini-game trên mạng xã hội
- 5.6. Tùy chỉnh và cá nhân hóa sản phẩm
- 5.7. Sự kiện độc đáo
- 5.8. Lời mời độc quyền và sự kiện VIP
- 6. Case study - Chiếc lược Marketing Gimmick ấn tượng của các doanh nghiệp lớn
- 6.1. Chiến dịch gây tranh cãi Pepsi Challenge năm 1975
- 6.2. Chiến dịch mạng xã hội “Whopper Sacrifice” của Burger King năm 2009
- 6.3. Coca Cola – Share a Coke (2014)
Trong một thị trường nơi khách hàng lướt qua hàng trăm nội dung mỗi ngày, câu hỏi không còn là “sản phẩm bạn tốt tới đâu?” mà là bạn có khiến họ dừng lại chú ý không. Đó là lúc marketing gimmick phát huy tác dụng: một chi tiết “lạ”, một ưu đãi bất ngờ, một phiên bản giới hạn… đủ để thương hiệu nổi bật và tạo hiệu ứng nhanh. Cùng HBR khám phá 8 chiến lược marketing gimmick thường dùng và các case study tiêu biểu.
Nội dung chính của bài:
- Marketing gimmick là gì, mục tiêu và các hình thức thường gặp.
- Vì sao gimmick ngày càng phổ biến trong môi trường cạnh tranh và mạng xã hội.
- Cách marketing gimmick tác động vào tâm lý khách hàng (khác biệt – khan hiếm – cảm xúc – tương tác).
- Phân biệt gimmick hợp lệ và gimmick vi phạm (ranh giới giữa sáng tạo và lừa dối).
- 8 chiến lược gimmick phổ biến giúp gây ấn tượng mạnh với khách hàng.
- Case study tiêu biểu: Pepsi Challenge, Whopper Sacrifice, Share a Coke và bài học rút ra.
1. Marketing gimmick là gì?
Marketing gimmick là một hình thức tiếp thị sử dụng những yếu tố khác biệt và dễ gây ấn tượng như độc đáo, bất ngờ, mang tính độc quyền, hài hước; đôi khi có thể kỳ lạ hoặc gây tranh cãi, nhằm giúp thương hiệu nổi bật giữa thị trường đông đúc và được khách hàng ghi nhớ tốt hơn.
Một chiến dịch marketing gimmick được triển khai hiệu quả có thể góp phần gia tăng doanh số bán hàng. Các hình thức gimmick thường gặp bao gồm:
- Quảng cáo sáng tạo
- Chương trình khuyến mãi bắt mắt
- Thiết kế bao bì độc đáo
- Quà tặng giới hạn
- Khẩu hiệu dễ nhớ
- …
Về bản chất, mục tiêu của marketing gimmick là tạo ra sự khác biệt rõ rệt, khiến khách hàng chú ý và tò mò, từ đó thúc đẩy họ tìm hiểu sâu hơn về sản phẩm hoặc dịch vụ, qua đó hỗ trợ tăng trưởng doanh thu.
Mặc dù thường mang tính ngắn hạn, marketing gimmick vẫn đóng vai trò nhất định trong việc nâng cao mức độ nhận diện thương hiệu và thu hút khách hàng tiềm năng.
Tuy nhiên, để tránh bị nhìn nhận như những chiêu trò hời hợt, chiến lược gimmick marketing cần được xây dựng phù hợp với hình ảnh và giá trị cốt lõi của thương hiệu, đồng thời mang lại giá trị thực sự cho khách hàng.
2. Tại sao các chiến lược chiêu trò - Marketing Gimmick ngày càng phổ biến?
Sự gia tăng của các chiến lược marketing gimmick không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, mà phản ánh những thay đổi sâu sắc trong bối cảnh thị trường, hành vi người tiêu dùng và áp lực tăng trưởng của doanh nghiệp. Có ba nguyên nhân chính lý giải vì sao các “chiêu trò” marketing ngày càng được ưa chuộng:
- Áp lực tạo kết quả nhanh trong môi trường cạnh tranh cao
- Sự chi phối của nền tảng số và mạng xã hội
- Sự nhầm lẫn giữa độ phủ truyền thông và hiệu quả kinh doanh
1 - Áp lực tạo kết quả nhanh trong môi trường cạnh tranh cao
Thị trường ngày càng bão hòa, số lượng thương hiệu gia nhập liên tục khiến mức độ cạnh tranh trở nên khốc liệt. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, phải đối mặt với áp lực tạo ra kết quả trong thời gian ngắn. Marketing gimmick trở thành lựa chọn hấp dẫn vì khả năng tạo hiệu ứng nhanh, dễ thu hút sự chú ý và mang lại các chỉ số tức thời như lượt xem, lượt tương tác hoặc mức độ lan truyền.
Khi doanh nghiệp ưu tiên kết quả ngắn hạn, những chiến lược cần thời gian xây dựng như thương hiệu, trải nghiệm khách hàng hay hệ thống marketing dài hạn thường bị xem nhẹ, nhường chỗ cho các giải pháp mang tính “đánh nhanh”.
2 - Sự chi phối của nền tảng số và mạng xã hội
Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đã làm thay đổi cách thương hiệu tiếp cận khách hàng. Thuật toán của các nền tảng số thường ưu tiên nội dung gây chú ý, tạo cảm xúc mạnh hoặc gây tranh luận, thay vì nội dung có chiều sâu chuyên môn. Điều này vô tình khuyến khích các chiến dịch marketing sử dụng yếu tố bất ngờ, gây sốc hoặc khác thường để giành lấy sự chú ý trong dòng thông tin dày đặc.
Trong môi trường mà thời gian chú ý của người dùng ngày càng ngắn, marketing gimmick trở thành công cụ giúp thương hiệu “xuất hiện trước mắt khách hàng”, dù không phải lúc nào cũng xây dựng được giá trị lâu dài.
3 - Sự nhầm lẫn giữa độ phủ truyền thông và hiệu quả kinh doanh
Một nguyên nhân quan trọng khác là sự nhầm lẫn giữa mức độ nổi bật trên truyền thông và hiệu quả kinh doanh thực tế. Nhiều doanh nghiệp đánh giá thành công chiến dịch dựa trên các chỉ số bề nổi như lượt xem, lượt chia sẻ hoặc mức độ viral, thay vì những chỉ số gắn với doanh thu, tệp khách hàng chất lượng và khả năng duy trì mối quan hệ lâu dài.
Marketing gimmick, trong trường hợp này, dễ tạo cảm giác “thành công” vì mang lại sự chú ý nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng chuyển hóa thành giá trị kinh doanh bền vững. Tuy vậy, chính cảm giác hiệu quả tức thời này khiến các chiến lược chiêu trò tiếp tục được nhân rộng và lặp lại.
3. Cách thức hoạt động của Marketing Gimmick
Marketing gimmick vận hành dựa trên cơ chế tác động trực tiếp đến tâm lý người tiêu dùng ngay tại thời điểm họ tiếp nhận thông tin về sản phẩm. Thay vì chỉ truyền tải tính năng một cách thông thường, gimmick tạo ra một “điểm chạm” khác biệt khiến khách hàng dừng lại, chú ý và hình thành ấn tượng đặc biệt về sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp.
Trong một số trường hợp, khi thông điệp được thiết kế đúng insight, người tiêu dùng còn có thể cảm thấy đồng cảm hoặc có sự kết nối nhất định với cách thương hiệu giao tiếp, từ đó tăng mức độ thiện cảm và sẵn sàng tìm hiểu sâu hơn.
Dưới đây là những cách thức hoạt động phổ biến của marketing gimmick:
- Tạo sự khác biệt: Marketing gimmick thường tập trung làm nổi bật yếu tố khác biệt so với các sản phẩm cạnh tranh. Sự khác biệt này có thể đến từ thiết kế sản phẩm độc đáo, bao bì hấp dẫn, cách đặt tên sáng tạo hoặc một chương trình khuyến mãi được “đóng gói” mới mẻ, khó nhầm lẫn với đối thủ.
- Tạo cảm giác khan hiếm: Nhiều chiến dịch gimmick tận dụng yếu tố khan hiếm như phiên bản giới hạn, ưu đãi giới hạn thời gian hoặc số lượng có hạn để kích hoạt tâm lý sợ bỏ lỡ. Khi cảm giác cấp bách tăng lên, khách hàng có xu hướng ra quyết định nhanh hơn và ít trì hoãn hành động mua.
- Thu hút sự chú ý: Trong môi trường truyền thông bão hòa, gimmick giúp thương hiệu giành được sự chú ý bằng hình ảnh bắt mắt, video sáng tạo hoặc nội dung hài hước. Mục tiêu là khiến khách hàng dừng lại giữa “dòng chảy thông tin”, từ đó tăng khả năng họ ghi nhớ thông điệp và nhận diện thương hiệu.
- Kích thích cảm xúc: Marketing gimmick cũng khai thác cảm xúc như niềm vui, sự hồi hộp hoặc cảm giác hào hứng để tạo dấu ấn mạnh. Khi cảm xúc được kích hoạt đúng thời điểm, trải nghiệm tiếp nhận thông tin trở nên đáng nhớ hơn, giúp thông điệp của thương hiệu in sâu trong tâm trí khách hàng.
- Khuyến khích tương tác: Một dạng gimmick phổ biến khác là thúc đẩy khách hàng tham gia thông qua cuộc thi, hoạt động tặng quà, thử thách trên mạng xã hội hoặc cho phép tùy chỉnh sản phẩm. Cách làm này không chỉ tạo ra tương tác mà còn giúp khách hàng cảm thấy mình “được tham gia” vào câu chuyện của thương hiệu, qua đó gia tăng cảm giác kết nối.
4. Phân biệt chiến lược Marketing Gimmick hợp lệ và vi phạm
Không phải mọi marketing gimmick đều mang ý nghĩa tiêu cực. Vấn đề nằm ở chỗ ranh giới giữa “sáng tạo” và “lừa dối” được quyết định bởi hai yếu tố cốt lõi: mức độ trung thực của thông tin và việc tuân thủ chính sách của nền tảng. Khi gimmick dựa trên giá trị thật và minh bạch, đó là một thủ pháp marketing hợp lệ. Ngược lại, nếu gimmick được xây dựng trên sự phóng đại, đánh lừa hoặc lách luật, rủi ro bị xử phạt, thậm chí bị cấm vĩnh viễn là rất cao.
4.1. Các hình thức marketing gimmick hợp lệ
Dưới đây là những cách triển khai gimmick vẫn nằm trong vùng an toàn, vì thông tin rõ ràng và có cơ sở thực tế.
- Lightning Deals thật sự: giảm giá trong khung giờ cụ thể, kèm giới hạn số lượng minh bạch
- Promoted Listings: trả phí để hiển thị ưu tiên trong kết quả tìm kiếm theo cơ chế quảng cáo của nền tảng
- Trust badges: các nhãn như Amazon’s Choice hoặc Best Seller do nền tảng trao dựa trên hiệu suất thực tế
- Bundle deals: kết hợp nhiều sản phẩm thành gói với mức giá ưu đãi thật, có lợi ích rõ ràng cho khách hàng
- Khuyến mại theo mùa: giảm giá theo mùa vụ hoặc sự kiện diễn ra thật, có thời điểm và bối cảnh cụ thể
4.2. Các hình thức marketing gimmick vi phạm và dễ bị cấm
Nhóm dưới đây thường bị xem là đánh lừa người tiêu dùng hoặc thao túng hành vi mua. Đây cũng là các hành vi phổ biến khiến thương hiệu bị cảnh báo, đình chỉ tài khoản hoặc xử lý mạnh tay.
- Khan hiếm giả: hiển thị “chỉ còn 2 sản phẩm” nhưng số lượng thực tế không bao giờ giảm
- Đồng hồ đếm ngược gian lận: thời gian đếm ngược tự động đặt lại theo ngày để tạo cảm giác gấp gáp giả tạo
- Cấp bách giả: thông báo “ưu đãi kết thúc trong 1 giờ” nhưng lặp lại liên tục trong nhiều tuần hoặc cả tháng
- Đánh giá giả: mua hoặc trao đổi đánh giá 5 sao để thao túng uy tín sản phẩm
- Thao túng giá: nâng giá gốc không có thật nhằm tạo cảm giác giảm giá sâu “khủng”
- Chê bai đối thủ: sử dụng hình ảnh, tên gọi hoặc thông tin của đối thủ để so sánh sai sự thật, gây hiểu lầm cho khách hàng
Sự khác biệt cốt lõi giữa gimmick hợp lệ và gimmick vi phạm:
| Tiêu chí | Gimmick hợp lệ | Gimmick vi phạm |
| Tính trung thực | Thông tin chính xác 100% | Phóng đại, bịa đặt, gây hiểu lầm |
| Tuân thủ TOS | Thực hiện đúng quy định của nền tảng | Vượt quá quy định hoặc lách luật |
| Tính bền vững | Có thể duy trì lâu dài | Sớm muộn bị phát hiện và xử lý |
| Trải nghiệm khách | Tạo giá trị thật, đúng kỳ vọng | Gây thất vọng, làm mất lòng tin |
| Rủi ro | An toàn, ít nguy cơ bị phạt hoặc cấm | Cao: cảnh báo, đình chỉ, có thể xóa vĩnh viễn |
5. 8 loại chiến lược chiêu trò Marketing Gimmick gây ấn tượng mạnh với khách hàng
Trong thực tế triển khai marketing, gimmick không chỉ dừng lại ở những chiêu gây sốc hay tranh cãi. Nhiều hình thức gimmick được doanh nghiệp sử dụng hằng ngày, đôi khi rất quen thuộc nhưng vẫn mang lại hiệu quả cao nếu áp dụng đúng bối cảnh và đúng đối tượng. Dưới đây là 8 loại marketing gimmick phổ biến nhất hiện nay.
- Quảng cáo sáng tạo
- Khuyến mãi bất ngờ
- Sản phẩm phiên bản giới hạn
- Bao bì và thiết kế độc đáo
- Cuộc thi và mini-game trên mạng xã hội
- Tùy chỉnh và cá nhân hóa sản phẩm
- Sự kiện độc đáo
- Lời mời độc quyền và sự kiện VIP
5.1. Quảng cáo sáng tạo
Quảng cáo sáng tạo là hình thức marketing gimmick phổ biến nhất, tập trung vào cách kể câu chuyện, hình ảnh hoặc thông điệp khác biệt so với lối quảng cáo truyền thống. Thay vì nói trực tiếp về tính năng sản phẩm, doanh nghiệp lựa chọn cách truyền tải gián tiếp thông qua yếu tố hài hước, bất ngờ hoặc cảm xúc mạnh.
Mục tiêu của quảng cáo sáng tạo là thu hút sự chú ý ngay từ những giây đầu tiên, giúp thương hiệu được ghi nhớ tốt hơn trong bối cảnh người tiêu dùng tiếp xúc với hàng loạt thông tin mỗi ngày. Khi được triển khai phù hợp, hình thức này có thể gia tăng đáng kể mức độ nhận diện thương hiệu.
5.2. Khuyến mãi bất ngờ
Khuyến mãi bất ngờ khai thác yếu tố tâm lý mong đợi và cảm giác “được lợi” của khách hàng. Thay vì công bố ưu đãi từ trước, doanh nghiệp tạo ra những chương trình giảm giá, tặng quà hoặc ưu đãi phát sinh ngoài dự đoán của người mua.
Hình thức này thường mang lại hiệu quả cao trong việc thúc đẩy quyết định mua nhanh, đồng thời tạo trải nghiệm tích cực cho khách hàng. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc thiếu minh bạch, khuyến mãi bất ngờ có thể làm giảm niềm tin vào thương hiệu.
5.3. Sản phẩm phiên bản giới hạn (Limited Edition)
Sản phẩm phiên bản giới hạn là một dạng marketing gimmick dựa trên yếu tố khan hiếm. Doanh nghiệp chỉ sản xuất hoặc phân phối sản phẩm trong số lượng và thời gian nhất định, qua đó tạo cảm giác độc quyền và cấp bách.
Chiêu trò này thường được sử dụng để kích thích nhu cầu sở hữu, đặc biệt hiệu quả với nhóm khách hàng yêu thích sự khác biệt hoặc có xu hướng sưu tầm. Nếu sản phẩm thực sự có giá trị, phiên bản giới hạn còn giúp nâng tầm hình ảnh thương hiệu.
5.4. Bao bì và thiết kế độc đáo
Bao bì không chỉ là lớp vỏ bảo vệ sản phẩm mà còn là một công cụ marketing mạnh mẽ. Thiết kế bao bì độc đáo, khác biệt về màu sắc, hình dáng hoặc chất liệu có thể ngay lập tức thu hút ánh nhìn của người tiêu dùng tại điểm bán.
Trong nhiều trường hợp, bao bì chính là lý do khiến khách hàng quyết định cầm sản phẩm lên và tìm hiểu sâu hơn. Đây là dạng marketing gimmick mang tính trực quan cao và có tác động mạnh trong môi trường bán lẻ.
5.5. Cuộc thi và mini-game trên mạng xã hội
Các cuộc thi và mini-game trên mạng xã hội được thiết kế để khuyến khích người dùng tham gia tương tác với thương hiệu. Thông qua việc bình luận, chia sẻ hoặc tạo nội dung, khách hàng trở thành một phần của chiến dịch marketing.
Hình thức này giúp gia tăng mức độ lan truyền, đồng thời tạo cảm giác gần gũi giữa thương hiệu và người tiêu dùng. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có tiếp tục duy trì mối quan hệ sau chiến dịch hay không.
5.6. Tùy chỉnh và cá nhân hóa sản phẩm
Cá nhân hóa sản phẩm cho phép khách hàng tham gia vào quá trình tạo ra giá trị, từ việc lựa chọn màu sắc, thiết kế đến thông điệp riêng. Đây là dạng marketing gimmick đánh vào nhu cầu thể hiện bản thân và cảm giác “sản phẩm này dành riêng cho tôi”.
Khi được triển khai hợp lý, cá nhân hóa không chỉ giúp tăng trải nghiệm khách hàng mà còn nâng cao mức độ gắn kết với thương hiệu, đặc biệt trong các ngành hàng tiêu dùng và quà tặng.
XEM THÊM: PERSONAL SELLING - CHIẾN LƯỢC BÁN HÀNG CÁ NHÂN HOÁ GIÚP TĂNG DOANH SỐ VƯỢT BẬC
5.7. Sự kiện độc đáo
Các sự kiện được thiết kế theo concept mới lạ hoặc trải nghiệm khác biệt là một hình thức marketing gimmick mang tính trải nghiệm cao. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm, doanh nghiệp tạo ra một không gian để khách hàng trực tiếp tham gia, cảm nhận và tương tác.
Sự kiện độc đáo giúp thương hiệu tạo dấu ấn cảm xúc mạnh mẽ, đồng thời tăng khả năng ghi nhớ và lan truyền thông điệp thông qua trải nghiệm thực tế của người tham dự.
5.8. Lời mời độc quyền và sự kiện VIP
Lời mời độc quyền và các sự kiện VIP khai thác tâm lý được công nhận và cảm giác thuộc về một nhóm đặc biệt. Doanh nghiệp giới hạn số lượng khách mời hoặc chỉ dành quyền tham gia cho một nhóm khách hàng nhất định.
Hình thức này thường được sử dụng để chăm sóc khách hàng trung thành, xây dựng mối quan hệ lâu dài và nâng cao giá trị thương hiệu. Khi làm đúng, đây không chỉ là gimmick mà còn là một phần của chiến lược quản trị trải nghiệm khách hàng.
Nhìn vào 8 chiến lược marketing gimmick trên, có thể thấy một điểm chung: gimmick chỉ hiệu quả khi nằm trong một hệ thống marketing bài bản—có chiến lược rõ ràng, hiểu sâu insight khách hàng, biết đo lường và kiểm soát rủi ro. Nhiều doanh nghiệp không thiếu ý tưởng “chiêu trò”, mà thiếu một hệ thống marketing hiện đại để biến mọi hoạt động (từ quảng cáo, ưu đãi, nội dung, sự kiện…) thành doanh thu thật và tăng trưởng bền vững.
Vì vậy, Trường Doanh Nhân HBR xây dựng khóa học “XÂY DỰNG HỆ THỐNG MARKETING HIỆN ĐẠI – TỪ CHIẾN LƯỢC ĐẾN THỰC THI”, trực tiếp dẫn dắt bởi Mr. Tony Dzung. Khóa học giúp bạn không chỉ “làm cho hay”, mà làm cho ra kết quả - bằng cách xây hệ thống marketing vận hành được, tối ưu được và nhân bản được.
Bạn sẽ nhận được gì khi tham gia khóa học?
- Tư duy chiến lược marketing hiện đại: biết chọn đúng hướng đi, đúng phân khúc, đúng thông điệp không chạy theo trend rồi “đốt tiền” vô định.
- Khung hệ thống triển khai từ A–Z: xây phễu, kênh, nội dung, ưu đãi, quy trình phối hợp marketing–sales để tạo dòng khách đều.
- Đo lường và tối ưu hiệu quả: nắm được các chỉ số cốt lõi để biết cái gì đang tạo doanh thu, cái gì chỉ tạo “ồn”.
- Giảm phụ thuộc vào quảng cáo và cảm tính: marketing không còn là việc “hên xui”, mà trở thành hệ thống có thể dự báo và kiểm soát.
- Kế hoạch hành động rõ ràng sau khóa học: bạn ra về với lộ trình triển khai phù hợp quy mô doanh nghiệp, áp dụng được ngay.
👉 Nếu bạn muốn marketing của doanh nghiệp hết chạy theo chiêu trò ngắn hạn và bắt đầu vận hành như một hệ thống tạo doanh thu bền vững, hãy đăng ký ngay khóa học “XÂY DỰNG HỆ THỐNG MARKETING HIỆN ĐẠI – TỪ CHIẾN LƯỢC ĐẾN THỰC THI” tại Trường Doanh Nhân HBR để được đội ngũ tư vấn gửi thông tin lịch học và suất tham gia phù hợp.
6. Case study - Chiếc lược Marketing Gimmick ấn tượng của các doanh nghiệp lớn
Trên thực tế, marketing gimmick không chỉ tồn tại ở cấp độ ý tưởng mà đã được nhiều doanh nghiệp lớn triển khai thành công và tạo dấu ấn mạnh mẽ trên thị trường. Việc phân tích các case study tiêu biểu sẽ giúp làm rõ cách những “chiêu trò” này được vận dụng như thế nào để tạo tác động thực sự.
6.1. Chiến dịch gây tranh cãi Pepsi Challenge năm 1975
Một trong những chiến dịch marketing mang tính “chiêu trò” và gây tranh cãi nhiều nhất cho đến nay thường được nhắc đến là Pepsi Challenge, triển khai rộng rãi vào thập niên 1970.
Năm 1975, Pepsi khởi động một hoạt động nếm thử “bịt mắt” nhằm so sánh trực tiếp hương vị Pepsi với Coca-Cola. Người tham gia được mời thử hai loại nước ngọt mà không biết nhãn hiệu, sau đó chọn loại mà họ cảm thấy thích hơn.
Kết quả thử nghiệm cho thấy hơn 50% người tham gia lựa chọn Pepsi, tạo ra một cú hích lớn cho thương hiệu. Ngay sau đó, Pepsi đẩy mạnh truyền thông bằng cách phát sóng hàng loạt quảng cáo trên TV, sử dụng chính các đoạn ghi hình từ hoạt động nếm thử để củng cố thông điệp rằng Pepsi được yêu thích hơn Coca-Cola.
Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi của chiến dịch nằm ở thiết kế trải nghiệm: người tham gia chỉ uống một ngụm nhỏ. Trong khi đặc trưng của Pepsi thiên về vị “ngọt”, Coca-Cola lại có vị “sắc” mà hãng gọi là “bite”. Khi chỉ nếm một lượng rất ít, người tiêu dùng thường có xu hướng thích vị ngọt hơn, khiến Pepsi có lợi thế rõ rệt trong kiểu thử nghiệm này.
Nếu người tham gia được yêu cầu uống hết một cốc, kết quả có thể đã khác. Khi lượng tiêu thụ tăng lên, vị ngọt dễ tạo cảm giác ngấy, và người thử có khả năng bị thu hút hơn bởi hương vị phức tạp, “bite” đặc trưng của Coca-Cola. Trong kịch bản đó, chiến thuật gimmick của Pepsi có thể không còn hiệu quả, thậm chí Coca-Cola có thể là bên chiếm ưu thế.
Đáng chú ý, cuộc thử nghiệm mang tính gimmick này cũng góp phần khiến Coca-Cola rơi vào trạng thái lo ngại và đưa ra những phản ứng chiến lược thiếu chính xác. Hãng đã đáp trả bằng việc tung ra công thức mới mang tên “New Coke”, nhưng sản phẩm này không được đón nhận như kỳ vọng, dẫn tới thất bại và kéo theo một cuộc khủng hoảng truyền thông sau đó.
6.2. Chiến dịch mạng xã hội “Whopper Sacrifice” của Burger King năm 2009
Năm 2009, Burger King triển khai chiến dịch mang tên “Whopper Sacrifice” trên Facebook. Theo đó, người dùng muốn nhận một chiếc Whopper miễn phí phải thực hiện một hành động khá “cực đoan” trên mạng xã hội: xóa 10 người bạn khỏi danh sách bạn bè của mình trên nền tảng.
Theo ông Matt Walsh, Trưởng bộ phận thiết kế tương tác tại công ty quảng cáo Crispin Porter & Bogusky, chiến dịch không chỉ dừng ở việc tạo hiệu ứng truyền thông mà còn gợi mở một ý nghĩa thực tế về cách con người định nghĩa “tình bạn” trong thời đại mạng xã hội.
Ông Walsh cho rằng mạng xã hội giúp người dùng dễ dàng mở rộng kết nối và sở hữu rất nhiều “mối quan hệ” khác nhau. Tuy nhiên, chính sự đa dạng và dễ dàng đó lại khiến người ta phải đặt câu hỏi: liệu tất cả những kết nối ấy có thực sự là tình bạn, hay chỉ là những mối liên hệ mang tính hình thức trong môi trường số.
Dù cách triển khai tương đối đơn giản, “Whopper Sacrifice” vẫn được xem là một trong những chiến dịch đầu tiên dám đẩy giới hạn của marketing trên mạng xã hội và tạo ra tác động rõ rệt.
Chiến dịch đã thu hút sự chú ý lớn, với gần 20.000 chiếc Whopper được phát đi và hơn 200.000 lượt bạn bè trên Facebook bị xóa khỏi danh sách.
Một yếu tố quan trọng tạo nên hiệu ứng lan truyền nằm ở cơ chế thông báo của Facebook thời điểm đó. Khi một người bị xóa khỏi danh sách bạn bè, họ sẽ nhận được thông báo. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi người tham gia chiến dịch không chỉ tạo ra hành động cho riêng mình mà còn khiến 10 người khác trực tiếp nhìn thấy tên Burger King xuất hiện trong hệ thống thông báo. Nói cách khác, mỗi chiếc Whopper được tặng đi đồng thời tạo ra thêm 10 lần hiển thị thương hiệu tới người dùng khác.
Từ góc độ chiến lược, chiến dịch này cho thấy lợi ích rõ ràng của việc đưa ra quyết định marketing khác biệt so với đối thủ và dám thử những hướng tiếp cận mà nhiều thương hiệu khác có thể e ngại triển khai.
6.3. Coca Cola – Share a Coke (2014)
Chiến dịch “Share a Coke” của Coca-Cola, khởi động từ năm 2014, đã trở thành một hiện tượng lớn nhờ khai thác hiệu quả yếu tố cá nhân hóa.
Thay vì giữ nguyên cách thể hiện quen thuộc với logo truyền thống, Coca-Cola lựa chọn in tên riêng lên lon nước. Chi tiết tưởng như đơn giản này lại tạo ra hiệu ứng tâm lý mạnh: người tiêu dùng cảm thấy tò mò, thích thú khi nhìn thấy một lon nước như được “thiết kế riêng” cho mình, hoặc cho một người cụ thể mà họ muốn tặng.
Về bản chất, chiến dịch đã đánh trúng nhu cầu phổ biến của khách hàng mục tiêu: mong muốn được nhìn nhận như một cá nhân độc lập, có dấu ấn riêng, thay vì chỉ là một người mua hàng trong đám đông. Nhờ đó, chiến dịch gimmick này được ghi nhận đã giúp Coca-Cola tăng khoảng 2% doanh số và nhanh chóng lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội.
Quan trọng hơn, việc cá nhân hóa một sản phẩm tiêu dùng hằng ngày như lon nước đã thay đổi cách người ta nhìn về sản phẩm. Nó không còn chỉ là một món đồ uống thông thường, mà trở thành một trải nghiệm mang tính tương tác và cảm xúc. Người tiêu dùng có cảm giác được lựa chọn, đồng thời việc mua nước để tặng bạn bè hoặc người thân cũng trở nên thú vị và mới mẻ hơn.
Tóm lại, marketing gimmick là “đòn bẩy chú ý” giúp thương hiệu nổi bật nhanh nhờ tạo khác biệt, khan hiếm, cảm xúc và tương tác. Nhưng gimmick chỉ hiệu quả khi minh bạch và có giá trị thật; nếu dựa vào khan hiếm giả, đếm ngược gian lận hay phóng đại, nó sẽ phản tác dụng và làm mất niềm tin. Bài học từ các case lớn cho thấy: gimmick nên là “mồi chạm” để khách hàng dừng lại, còn thứ khiến họ ở lại và mua vẫn là chiến lược, trải nghiệm và sự trung thực của thương hiệu.
Marketing gimmick là gì?
Marketing gimmick là một hình thức tiếp thị sử dụng những yếu tố khác biệt và dễ gây ấn tượng như độc đáo, bất ngờ, mang tính độc quyền, hài hước; đôi khi có thể kỳ lạ hoặc gây tranh cãi, nhằm giúp thương hiệu nổi bật giữa thị trường đông đúc và được khách hàng ghi nhớ tốt hơn.